Twee jaar Wkb: kwaliteit bouwtoezicht toegenomen tegen gemiddeld lagere kosten
De kwaliteit van het bouwtoezicht is sinds de invoering van de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb) toegenomen, terwijl de kosten bij grotere projecten gemiddeld lager uitvallen. Dat blijkt uit onafhankelijk onderzoek van het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB), in opdracht van Woningborg en SWK. Of ook de bouwkwaliteit is verbeterd, kan na twee jaar nog niet worden vastgesteld. Volgens het EIB is een positief effect wel aannemelijk.
De drie belangrijkste conclusies
De kwaliteit van het bouwtoezicht is toegenomen.
Een positief effect op de bouwkwaliteit is aannemelijk, maar kan na twee jaar nog niet empirisch worden vastgesteld.
Kwaliteitsborgers realiseren gemiddeld een hoger kwaliteitsniveau van toezicht tegen lagere kosten, vooral bij grotere projecten.
Meer bouwplaatscontroles
Volgens het EIB heeft de Wkb bij bijna driekwart van de grondgebonden woningen geleid tot meer bouwplaatsinspecties. Vooral in kleinere gemeenten, waar het toezicht voorheen minder intensief was, is het aantal controles toegenomen.
Sinds de invoering van de Wkb is het bouwtoezicht anders ingericht. Gemeenten controleerden voorheen vooral het ontwerp en de berekeningen vooraf en hielden tijdens de bouw steekproefsgewijs toezicht. Kwaliteitsborgers werken met een risicogericht borgingsplan en controleren gedurende het bouwproces of aan de bouwtechnische eisen wordt voldaan.
Ook de verslaglegging is uitgebreider geworden. Hierdoor krijgen bouwbedrijven beter inzicht in ontwerp- en uitvoeringsfouten en kunnen zij vergelijkbare fouten bij volgende projecten voorkomen. De uitgebreidere vastlegging versterkt bovendien de informatiepositie van de consument.
Positief effect op bouwkwaliteit aannemelijk
Een belangrijk doel van de Wkb is het verbeteren van de bouwkwaliteit. Of woningen sinds de invoering daadwerkelijk beter worden gebouwd, kan na twee jaar nog niet empirisch worden vastgesteld. Volgens het EIB dragen intensiever en systematischer toezicht en betere verslaglegging waarschijnlijk bij aan een hogere gemiddelde bouwkwaliteit. Vooral bij aannemers die nog niet met een eigen kwaliteitsborgingssysteem werkten.
Hoger kwaliteitsniveau van toezicht tegen lagere kosten
Kwaliteitsborgers realiseren gemiddeld een hoger kwaliteitsniveau van toezicht tegen lagere kosten, vooral bij grotere projecten met voldoende vergelijkbare woningen. Het kostenverschil hangt onder meer af van de gemeentelijke leges en de projectomvang.
Lagere kosten bij grotere projecten
Bij grotere projecten vallen de kosten gemiddeld lager uit dan onder het oude stelsel. Bij projecten waarbij één op de tien woningen technisch toezicht nodig heeft, zijn de kosten gemiddeld 1.500 euro per woning lager. Bij projecten van één woning liggen de kosten juist gemiddeld 7.500 euro hoger. Het EIB beveelt daarom aan om bij projecten met enkele woningen risicogerichter te werken en het toezicht te richten op essentiële risico’s met een hoge gevolgschade.
Over het onderzoek
Het EIB onderzocht in opdracht van Woningborg en SWK de eerste twee jaar van de Wkb. Hiervoor zijn 40 partijen geïnterviewd, waaronder aannemers, gemeenten, kwaliteitsborgers en instrumentaanbieders. De analyses en conclusies zijn onafhankelijk opgesteld.
Het volledige rapport Evaluatie Wet kwaliteitsborging – Ervaringsfeiten van twee jaar Wkb is hier te downloaden.