CLT en houtbouw: de risico’s en kansen in de praktijk

De afgelopen twee jaar is het aantal aangemelde plannen met een draagconstructie van CLT of andere vormen van houtbouw sterk toegenomen. Bij Woningborg spreken we hier dagelijks veel betrokken partijen over.

In de ervaring die wij inmiddels met deze plannen hebben opgedaan, komen meerdere risico’s sterk naar voren. Deze spelen met name tijdens de plan aanmelding, wanneer het project zich nog in de ontwerpfase bevindt. Tegelijkertijd zien wij juist nu de kansen om deze plannen samen naar een bouwkundig goed niveau te brengen. Door vroegtijdig de juiste kennis te delen, zorgen we voor een soepel acceptatieproces en een kwalitatief eindproduct voor zowel de bouwer als de uiteindelijke koper.

De risico’s; knelpunten in de ontwerpfase

Het ontbreken van een integrale benadering

Er is vaak te weinig afstemming tussen de draagconstructie, de specifieke eigenschappen van het hout, geluidsisolatie, vochtbeheersing en brandveiligheid. Keuzes in de opzet van de plattegrond en de draagconstructie hebben direct een grote invloed op de geluidsisolatie. Daarnaast leiden ze geregeld tot lastige details om het gebouw goed waterdicht te krijgen. Het is essentieel om tijdig de leverancier en de adviseurs om de tafel te krijgen om tot één integrale benadering te komen.

Gebrek aan ervaring met detaillering

Met name bij ontwerpende partijen merken wij dat er nog weinig ervaring en kennis is met het uitwerken van het ontwerp en de detaillering van houtbouw.  Niet elke plattegrond en indeling leent zich zomaar voor houtbouw. Vooral in de aansluiting van woningscheidende vloeren op de gevel, waar vaak ook een balkon of galerij op aansluit, zien wij zeer bewerkelijke en risicovolle details.

Het achteraf wijzigen van de draagconstructie

Wanneer er achteraf wordt afgeweken van de oorspronkelijke uitgangspunten, heeft dat grote gevolgen. Zeker bij een combinatie van houtbouw met beton is een strakke onderlinge afstemming nodig. Wijzigingen in de draagconstructie zorgen ervoor dat bouwfysische berekeningen opnieuw moeten worden geactualiseerd. In de huidige krappe arbeidsmarkt kan dat wel even gaan duren.

Deze risico’s zorgen ervoor dat het erg tijdrovend kan zijn om tot een ontwerp met uitgewerkte details te komen waarin aspecten als geluidsisolatie, waterdichting en de draagconstructie goed op elkaar zijn afgestemd. Pas wanneer dit op orde is, kan Woningborg overgaan tot acceptatie van het bouwkundige gedeelte van een plan aanmelding.

De Kansen; handvatten voor goede oplossingen

Gelukkig staat de markt niet stil. Inmiddels zijn er concrete en praktische handvatten beschikbaar om tot goede oplossingen te komen en de risico’s vooraf inzichtelijk te maken. Woningborg heeft aan beide onderstaande publicaties meegewerkt. Wij raden iedereen die met houtbouw werkt aan om deze binnen handbereik te hebben:

Handreiking risicogestuurde kwaliteitsborging houtbouw

Om de kwaliteitsborging en de beheersing van de bouwkundige risico’s inzichtelijk te maken, is deze handreiking opgesteld door het Nationaal Kenniscentrum Biobased Bouw. Aan de hand hiervan kan een bouwplan stap voor stap en systematisch worden nagelopen op risico’s: vanaf het ontwerp en de uitvoering tot en met de gebruiksfase. Het indienen van een ingevulde handreiking bij de planaanmelding geeft direct veel inzicht in de beheersing van de risico’s en neemt vooraf al veel vragen van onze kant weg.

Handboek Houtbouw

Afgelopen februari is de eerste versie van het Handboek Houtbouw in Detail gepubliceerd door Urban Climate Architects en MAATworks. Hierin komen verbeterpunten en optimalisaties in meerlaagse houtbouw voorbij met voorbeelddetails om gebruik van te kunnen maken. Ook geeft deze publicatie een kijkje in de keuken bij reeds gerealiseerde houtbouw projecten en biedt zo een grote bron van kennis met de hierin opgedane ervaring.

Woningborg heeft meegewerkt aan de Handreiking en wil graag ook het Handboek Houtbouw onder de aandacht brengen.